Sevgili dostlar; Bu konuda ben de birkaç kelam etmek istedim.
Bazı Türkçe sözlüklerden "câmia", "cemâat", "cemiyet" ve "topluluk" kelimelerini araştırdım. Hepsi birbirlerine çok yakın anlamlar ifade ediyor. "Topluluk" Türkçe kökeli bir kelime. "Câmia", "cemâat" ve "cemiyet" ise Arapça ortak bir kökten (C-M-A kökünden) gelmektedir. Bunlar yaklaşık Türklerin İslamiyeti kabul etmesiyle birlikte Türçe'ye girmiş ve artık Türkçeleşmiştir. Aynı kökten türemiş ve dilimize girmiş sözcükleri bir araya toplasak şöyle bir sonuç çıkar: "Câmi, cuma, (kısmen cumartesi), cemaat, cem, cemiyet, câmia, icmâ, cimâ, mecmûa, mecmûât, içtimâ, içtimâî, mecmû..." Bu kelimelerin hepsi aynı kökten türemiştir. Çoğunu hala yaygın biçimde kullanıyoruz. Kökü yabancı olan bir kelimeyi dilimizden çıkarmak istesek bunların hepsini çıkarmamız gerekir. O zaman nasıl anlaşırız? Türkçe'yi korumak yerleşmiş yabancı kelimeleri çıkararak değil, yeni yabancı kelimeler için mümkünse Türkçe karşılık bularak, değilse o kelimeyi Türkçe dil, imla ve ses kurallarına uygun hale getirerek olur, kanaatindeyim. Dil ve kültür ırmak gibi akar. Akışı kontrol edebilirsiniz fakat durduramazsınız. Gül'süz, bülbül'süz, çimen'siz bir Türkçe düşünebiliyor musunuz? "Ansiklopedi", "doktor", "hemşire", "eczane", "hastane", "kanun", "meclis", "iktisat", "para", "narh".... bu kelimeler Türkçe asıllı değil... Çıkaralım mı dersiniz? Kelimelerin sayısını azaltarak dilde bir zenginleşme elde edemeyiz. Aynı durum için kullandığımız ne kadar çok kelimemiz varsa dilimiz o kadar zengin demektir. Gelelim yukarıda girişte bahsettiğim kelimelerin Türkçe sözlüklerdeki anlamlarına. Bundan sonrasını takdirlerinize bırakıyorum. Kimseyi hedef almıyorum. Fikrimi ifşa ettim sadece. Kalın sağlıcakla. Saygılarımla. Câmia: - Topluluk, zümre. TDK - Topluluk, cemiyet, zümre. Mehmet Doğan, Büyük Türkçe Sözlük. - Ortak yönleri veya işleri bulunan kimselerin meydana getirdiği insan topluluğu. İlhan Ayverdi, Misalli Büyük Türkçe Sözlük. Cemâat: - 1) Bir imama uyup namaz kılan kişiler. 2) İnsan kalabalığı. 3) Bir dinden veya bir soydan olanların topluluğu. TDK - 1) Topluluk. 2) Dini bir fiil için (daha çok namaz için) bir araya gelen topluluk. 3) Bir imama uyup namaz kılanlar topluluğu. 4) Bir dine mensup olanların topluluğu. 5) Dini topluluk: Nur cemaati, Kadiri Cemaatı. 6) Herhangi bir şekilde ayrılan insan topluluğu: Ermeni Cemaati, esnaf cemaati. 7) Yeniçeri ocağından birkaç odanın teşkil ettiği topluluk. Mehmet Doğan, Büyük Türkçe Sözlük. - 1) Bir yerde toplanmış insan kalabalığı 2) Bir imama uyup namaz kılanların bütünü 3) Aynı dinden veya soydan olanların meydana getirdiği topluluk. 3) Aynı işi yapanların veya ortak bir tarafı olanların meydana getirdiği topluluk. 4) Yeniçeri teşkilatında birkaç odanın birleşmesinden meydana gelen kısım: Cemâât-i mücellidân-ı hâssa: Saray ciltçileri. İlhan Ayverdi, Misalli Büyük Türkçe Sözlük. Cemiyet: - 1) Dernek 2) Topluluk 3 Düğün 4 Birbirine uygun ve zıt anlamlı kelimelerin tenasüp veya tezat sanatlarıyla bir araya getirme. 5) Bir olayı veya kişiyi kutlama amacıyla bir araya gelen topluluk. TDK. - Toplanma, topluluk, kalabalık, heyet, encümen, komisyon, derli topluluk, eğlence meclisi ve tasavvufta masivadan yüz çevirip bütün dikkati Allah'a yöneltme. Mehmet Doğan, Büyük Türkçe Sözlük. - 1) Topluluk, kalabalık. 2) İçinde yaşanılan insan topluluğu, toplum. 3) Aynı amaçla bir araya gelen insanların bir araya getirdiği topluluk, dernek. 4) Toplu ve düzenli olma, perişan ve dağınık olmama. 5) Eğlence toplantısı, düğün: Sünnet cemiyeti. İlhan Ayverdi, Misalli Büyük Türkçe Sözlük. Topluluk: - Nitelikleri bakımından bir bütün oluşturan kimselerin hepsi, toplum, camia, cemiyet. 2) Aynı yerdeki insan kalabalığı. 3) Müzik eserlerini birden fazla saz ve sesle icra edenler 4)Sanatçı grubu. TDK - Bir araya gelen şeylerin bütün, cemiyet, ortak yönleri ve gayeleri olanların topluluğu, ekip, takım. Mehmet Doğan, Büyük Türkçe Sözlük. - TDK'ya benzer ifadeler. İlhan Ayverdi, Misalli Büyük Türkçe Sözlük.
_______________________________________________ Pardus-kullanicilari e-posta listesi Listeden çıkmak için http://liste.pardus.org.tr/mailman/listinfo/pardus-kullanicilari adresini kullanın. Listeye iletmek istediğiniz soruları [email protected] e-posta adresine gönderin. Liste mesajlarında arama yapmak için http://liste.pardus.org.tr/arama web sayfasına gidin.
