Epa!
Beste gauza baten billa nenbixala, eibartarrondako intereseko bertso
batzukin topo egin dot. Igual zuetako batzuk ezagutuko zenduezen, baiña
nik behintzat ez. De la Fuente anaienak diraz, "Durangoko platero"
famosuak, 1800 ingurukuak beraz, eta sasoi hartan armagintzan erabiltzen
zirazen operaziño eta prozedimentuak deskribatzen dittuez.
Uste dot bertsuok Jose Antonio Uriartek bildu zittuala estraiñekotz.
Uriarte fraille frantziskotarra zan, Bonaparte printzipian
korrespondientia, eta XIX gizaldixan herri kantuak biltzen jardun zeban,
eskuizkribu "totxo" bat osatuta, Arantzazuko komentuan gordetzen dana.
Ni manejatzen nabillen liburua, eskuizkribu horren transkripziñua da.
Hauxe da erreferentzixia: URIARTE, José Antonio. 1987, Poesía
bascongada. Dialecto vizcaíno. Jon Kortazar, Miren Billelabeitiak
prestatutako edizioa. Bizkaiko Foru Aldundia. "Chisperos" izeneko
bertsuak 124-125 orrialdetan datoz, " Durango cidarguiñen cantac"
azpiatalian, eta hau da transkripziñua (puntuaziño signuak eta
ortografia errespetatzen saiatu naiz, akats eta guzti, "sic" ipiñi doten
lekuetan).
O.
Chisperos
1
Amabi verso oneetan
Esan biar dogu
Erreguen armerubac
Nortzubec ditugun
Oneec ezpalitzatez
Beti biarrian
Cer egingo guenduque
Guerria danian?
2
Gobernadore Jaunen
Disposicinuan
Dagoz materijala
Fabrica guztijan
Baita onche biar eguinac
Bere escubidian
Erreguen almacenera
Eruan artian
3
Lelengo chisperubac
Ifinico ditut nic
Alan merecietan dabeela
Ondo pentsaduric
Fuelle osterarantzian
Sinistu eizube
Ezpadauco an chispa
Ez da ecerbere.
4
Guztiz gossetic oneec
Labia issioturic
Forjetan asten dira
Guelditu bagaric
Eurac forjetan dabe
Eurac limadore
Eurac asi, ta acabau
Tornillo ta muelle.
5
Astelen martitzenetan
Ondo umilderic
Erregue echera duaz
Piezac arturic
Esaminadu daizan
Ondo guztiz ondo
Ta badago faltaric
Contu beste beingo.
6
Forjadore, cañonistac
Lelengo caldia
Ausse da tin, tan, ton, tun
Batzeco chapia.
Guero acaburantza
Dagoz guztiz listo
Canoijaz eguiteco
Pa, ti, to, pa, ti, to.
7
Canoiac forjau, eta
Dago barrenatzen
Barrenadoria nequez
Sartu, ta ateratzen
Limatu, esamiñara
Ta andic pruebara
Ostera bigarrenagaz
Esaminatzera.
8
Ta esamiñadoriac
Cañoija arturic
Joten dau lurren contra
Badauco otz onic
Eta topetan badau
Inundic trampia
Zapalduba izango da
Escuco armia.
9
Esamiñau ezquero
Darue bertatic
Compañiaco echera
Almacenerubari
Guero bialtzen deutsa
Cañoe ta chispac
Carguerubac armatera
Ederqui fusilac.
10
Culatac, abrazaderac
Guardapaja, escudo
Sei pieza ateratzen
Fundidora dago
Aparejerubentzat
Limau daijen ondo
Baitabere baquetia
Cajerubentzaco.
11
Alan fusilla armauric
Dua esamiñetan
Baricu edo zapatuz
Arturic lepuan
Esaminau ezquetio (sic)
Daruez bertatic
Compañiaco echera
Contetuz beteric (sic)
12
Andic erregue echera
Betico moduban
Directore jaunaren
Disposicinuan.
Baijonetac, fusillac
Encajonaturic
Laster bialduric
Fabrica lecutic.
13
Aste erdijan duaz
Dirubaren billa
Jan biarco badabe
Nai dabeen guztija
Pagadoren echera
Ichuturic leguez
Guero sedaz jantziteco
Besteric ez leguez.
14
Entzun beide munduan
Gente cristau onac
Cer falta eguiten daben
Fabrican guizonac
Oneec ezpagueuncazque
Diñodan moduan
Ez litzate guretzaco
Gauza onic munduan.
--
****
Oier GOROSABEL LARRAÑAGA
________________
Mezu gehiago ez jasotzeko, idatzi hona: [email protected]
