------------------------------------------------------------------------
*ASLI AYDIN : *BORÇ ÇOK, GELİR YOK
*27.07.2017*
*Türkiye, dış borç büyüklüğü bakımından dünya ülkeleri içinde Çin’den
sonra ikinci sırada yer alıyor.* Bu işin elbet sonu olur fakat o zaman
borçların yurttaşlara havale edildiğini görürsek de şaşırmayalım
Türkiye,*2002 yılından* bu yana hızlı bir büyüme grafiğine,*yüzde 5*,*7*
gibi bir ortalamaya sahip.*2002 yılından* bugüne dek bu grafik inişli
çıkışlı oldu, ülke ekonomisi*yüzde 9*’lara varan büyüme rakamlarını bile
test etti. Fakat işsizliği ve enflasyonu hep büyümenin üzerinde yaşadı.
Ekonomik büyüme rakamı, hem ekonomi hem de siyaset gündemi için oldukça
önemli bir veri. Sık sık*yüzde *kaç büyüdüğümüzle gururlanan söylemlerle
karşılaşıyoruz. Ne var ki*yüzde *kaç değil nasıl büyüdüğümüz konusunda
konuşulanlar gündemin arka sıralarında kalıyor. Oysa bugün tek başına
işsizliğe bakmak bile büyümenin çok da hayırlı olmadığını anlamak için
yeterlidir.
Nasıl büyüdüğümüz meselesinde en önemli konulardan birisi de borçtur.
Türkiye’nin bugün içinde bulunduğu muazzam kredi genişlemesi, büyümenin
nasıl yaratıldığı konusunda fikir verir. Aynı zamanda bu borçların
nerelerde harcandığı yani ülke ekonomisinde nerelere akıtıldığı konusu
da büyümenin niteliğine, ekonominin yapısına dikkat çeker. Borçla ilgili
detaylara bakmadan önce, Etiyopya’nın da*yüzde 9*,*5* büyüdüğünü
hatırlatmakta fayda var. Yani günün sonunda ne kadar değil, nasıl
büyüdüğünüz önemli.
Tarihi kredi genişlemesi
Türkiye’de dış borç toplamı*2002*’den bugüne*yüzde 218 büyüme* yaşadı.
Yani hemen hemen üç katı kadar döviz cinsinden daha fazla borçlandı.
Bugün toplam dış borçların*yüzde 53*’ü*dolar *üzerinden,*yüzde 32*’si
avro üzerinden yapılıyor. Döviz borcunun çapı genişlerken,*dolar *ve
avro kurlarının yükselmesi ile Türkiye’ye borçların maliyetinin de
arttığını görebiliyoruz. Örneğin*2005 yılında 1 ABD* doları *1,35 TL*
iken,*2017*’de *3,50* seviyelerine ulaşmış. Yani şu anlama geliyor,
eğer*1000 dolar *borcunuz varsa,*2005 yılından* bu yana bu borç zaten
durduğu yerde*3 katı* daha maliyetli hale gelmiş. Bir de
bu*2005*’teki*1000 dolar *borcun*2017*’de üzerine eklenerek*1440*’ye
yaklaştığını düşünün. Hem maliyetten, hem şişkinlikten borç kamburunun
iyice ağırlaştığı ortada.
Türkiye, dış borç büyüklüğü bakımından dünya ülkeleri içinde Çin’den
sonra ikinci sırada yer alıyor. Çin hızlı büyüyor, üretim yapıyor,
yatırımları yüksek. Dolayısıyla dış borç mekanizmasına oldukça sık
başvuruyor. Yani bir yandan yüksek oranda borçlanıyor fakat bir o kadar
da döviz geliri yaratıyor. Peki Türkiye?
Türkiye’de döviz borcunun kompozisyonundaki değişim önemli.*2002
yılında* kamu, toplam dış borcun*yüzde 50*’sini oluştururken, özel
sektör*yüzde 33*’ünü oluşturuyordu. Bugün ise özel sektör toplam
borcun*yüzde 70*’ini oluştururken, kamu*yüzde 30*’unu oluşturuyor. Özel
kesim arasında da finans dışı kesimin yüklendiği borç göze
çarpıyor.*2017*’nin ilk çeyreğinde özel kesimin toplam dış
borçlarının*yüzde 48*’si finans-dışı kesime ait.
Borcun maliyeti katlanıyor
Çin ile mukayese edilebilir büyüklükte dış borcu olan bir ülkeden her
şeyden önce aynı değerde bir döviz geliri yaratması beklenir. Eğer
borcunu iyi değerlendiremiyor, gelir elde edemiyorsa, giderlerini
karşılamak için yeniden borçlanmaktan başka çaresi yok demektir. Borcunu
borçla kapatıyorsa şayet, örneğin bir şirket için düşünelim, her aldığı
ilave borcu daha yüksek faiz maliyetinden ödemek durumunda kalacaktır.
Üzerine bir de kur maliyetini ekleyin. Bu, üretim maliyetlerinde hızlı
artış ve dolayısıyla diğer giderlerden kısma ihtiyacının arttığı
anlamına gelir. Şirket, işçi çıkarmaya ve ödemeleri azaltmaya başlar.
Bunu genel olarak düşünürsek, ülkede işsizlik artar. İşte Türkiye’de de
yaşanan bu hikayedir.
AutoResizeImage.http://static.birgun.net/resim/haber-ici-resim/2017/07/27/borc-cok-gelir-yok-326590-1.jpg
Bu hikâyeye ilaveten, Türkiye’de*dolar *ve avro kurlarındaki hızlı artış
sonucu borç riski artan şirketlere, kamunun garantisiyle krediler
açılması, teşvik ve vergilerle kaynak sağlanmasını da ekleyin. Kısa
vadeli bu çözümlerin etkisi de silinince ortada yine aynı senaryo
kalıyor: /*"Borç çok gelir yok"*/. Çünkü*İSO 500 raporundan* da
görüleceği gibi şirketler aldıkları borçları finansman giderlerine
harcıyorlar. Sermaye büyümesinde, yatırımlarda yani istihdam ve üretim
yaratacak alanlarda bu kaynaklar kullanılmıyor. Dolayısıyla dış açıktaki
tırmanış durdurulamıyor.
*Bu işin elbette bir sonu olur, fakat o son noktaya gelindiğinde bu
borçlu şirketlerin borçlarının bir nevi kamulaştırıldığı, kamuya yani
vatandaşa havale edildiğini görürsek de şaşırmayalım.*
* http://www.birgun.net/haber-detay/borc-cok-gelir-yok-171832.html*
------------------------------------------------------------------------
a45UyF587661-170727183949 Oraj Poyraz [email protected]
2017/07/28 01:38 6 64 [email protected]
Aklin kimyasi ile askin kimyasi baskadir. Akil temkinlidir. Korka korka
atar adimlarini.
Aman sakin kendini diye tembihler.
Halbuki ask oyle mi? Onun tek dedigi: Birak kendini, ko gitsin!
Akil kolay kolay yikilmaz. Ask ise kendini yipratir, harap duser.
Halbuki hazineler ve defineler yikintilar arasinda olur. Ne varsa harap
bir kalpte var!
TEBRIZ LI SEMS
Muslumani dunyevilestirmek, ona yapilacak cok buyuk bir zulumdur.
Cunku dunyevilesmek, yavas yavas sinsice farkinda olmadan kufre ve ebedi
felakete goturur.
Mehmet Sevket Eygi
Murtecilerin cok sevdigi ve onemsedigi fikir adami.
MADDE 24/3: Kimse, dini ayin ve torenlere katilmaya, dini inanc ve
kanaatlerini aciklamaya zorlanamaz; dini inanc ve kanaatlerin den dolayi
kinanamaz ve suclanamaz.
MADDE 25 Herkes dusunce ve kanaat hurriyetine sahiptir.
MADDE 26 Herkes dusunce ve kanaatlerini; soz, yazi, resim veya baska
yollarla tek basina veya toplu olarak aciklama ve yayma hakkina sahiptir.
YGK: Siddet cagrisi icermedikce sozlu ve yazili ifadedeler
cezalandirilamaz. Bu dusunceler sok edici bile olsa... (Yargitay Genel
Kurul Karari.)
Grup eposta komutlari ve adresleri :
Gruba mesaj gondermek icin : [email protected]
Gruba uye olmak icin : [email protected]
Gruptan ayrilmak icin : [email protected]
Grup kurucusuna yazmak icin : [email protected]
Grup Sayfamiz : http://groups.yahoo.com/group/Ozgur_Gundem/
Arzu ederseniz bloguma da goz atabilirsiniz :
http://orajpoyraz.blogspot.com/
BitCoin URL: 16496HKpgEEpx1d6t688HiXXdJP5jdA9xo
--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups
"Gugukluhayat" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email
to [email protected].
To post to this group, send email to [email protected].
Visit this group at https://groups.google.com/group/gugukluhayat.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
