------------------------------------------------------------------------
*HABİP HAMZA ERDEM : ABDULHAMİT SEVDASI* *(III*)
Pzt Eyl*26*,*2016.*
*
*
*Silk-i sekim-i iştirakiyun*
Abdulhamit Sevdası'na devam ediyoruz ya; bugün *‘Dil Bayramı’*ymış,
buradan *‘Osmalıca Sevdalıları’*na bir selam gönderebiliriz.
Hemen çevrenize bakıp size küfür edildiğini sanmayınız.
Şemsettin Sami bey, Abdulhamit’in *‘sansür’*ü dolayısıyla,
*‘sosyalizm’*i böyle tanımlamış Fransızca Sözlüğü (Kamus-i
fransevi)’nde; sosyalistlerin yanlış yolu.. olarak (*1*).
Sosyalizm düşmanı mıymış?
Belki değil belki öyle, çok da önemli değil.
Ancak Şemsettin Sami bey, *‘Cumhuriyet’*i nasıl açıklamış sözlüğünde?
/*"Cümhuriyet; bir res-i müntehabın taht-ı riyasetinde bulunan bir
hey’et"*/.
/*"Yani seçilmiş bir şefin başkanlığındaki bir heyet"*/.
Sanki bugünkü *‘Türkiye’* Büyük Millet Meclisi.
Başında da İsmail Kahramanosmanoğulları.
Dr*Recep *yönetmindeki *‘Boynukalınlar heyeti’* de denilebilir, ama öyle
demeyelim; hem ayıp olur hem de *‘tehlikeli’*..
‘*Millet’* var mı Şemsettin Sami Bey’efendimizde?
Olmaz olur mu?
Daha doğrusu, Fransızca *‘nation’* teriminin karşılığı nasıl açıklanmış?
/*"kavm-ü ümmet"*/.
Hayır öyle değil, *‘nation’* teriminin karşılığında aynen /*"millet,
kavim"*/ yazıyor diyenler olacaktır kuşkusuz.
Ancak, böyle diyecek olanların, /*"nationaliser"*/ terimine bakmalarında
yarar var.
Ve Şemsettin Sami’de ulusalcılık (haydi milliyetçilik diyelim)
/*"nationalisme"*/ ve ulusalcı (milliyetçi) /*"nationaliste"*/ yok.
Ama emperyalist (impérialiste) var; /*"İmparatorluk taraftarı"*/.
Gelelim /*"Libérté"*/ terimine.. Neymiş? /*"Serbestlik, ihtiyar"*/.
Ama *‘politik anlamı’*yla *‘özgürlük’* var mı? Yok.
Aşağı serbestî yukarı serbesti..
‘*Başıboşluk’* dese belki daha iyi olacak.
Tam da, bugün *‘genel olarak’* kullanılan anlamı olurdu, değil mi ama?
Çünkü /*"Libéral"*/in karşılığı /*"Cömerd, Kerim, Sehi"*/.
Benzer biçimde, /*"Tyran"*/ terimi de dar anlamıyla açıklanmış;
/*"gaddar, şedid"*/.
Hükümdar, *‘souverain’* anlamı gizlenmiş.
Ancak, /*"Amerika’ya mahsus incir kuşu"*/ anlamına değinilmeden edilmemiş.
/*"Tyran"*/, yani /*"Ameika’ya mahsus incir kuşu"*/!
Küçüğü, yani /*"tyranneau"*/ ise /*"Amerika’ya mahsus iskete kuşu"*/.
Kamil Paşa Abdulhamit için ne diyordu?
/*"Çırağan duvarlarına tünemiş baykuş"*/.
Peki Şemsettin Sami bey bu sözcüklerin *‘politik’* anlamlarını bilmiyor
muydu?
Biliyordu.
Ama /*"Çırağan duvarlarına tünemiş baykuş"*/ yüzünden, onun koyduğu
*‘sansür’* yüzünden ya-za-mı-yor-du.
Tam da bu nedenle, Türkiye’de bugün bile kimi terimlerin anlamları tam
bilinmez.
Hep bir *‘kavram kargaşası’*ndan sözedilir.
Kaynağı ve kökeni, Osmanlıca olduğu kadar Osmanlıca’nın da *‘kasıtlı
kullanımı’*dır.
Tam da bugün *‘Meclis duvarlarına tünemiş karga’*lar yüzünden.
Ne kargası olduğuna da okuyucu karar versin.
(Sürecek)
Habip Hamza Erdem
1.
Louis Bazin, /*"Censure ottomane et lexicorgraphie: Le
Kamus-i fransevi de Sami Bey"*/, in*CNRS*, Economie et
Sociétés Dans l’Empire Ottoman, Actes de colloque de
Strasbourg (*1*-*5* Juillet*1980*),*1983*, ss*:203-206*
*http://www.guncelmeydan.com/pano/abdulhamit-sevdasi-iii-t43411.html*
------------------------------------------------------------------------
a45UyF587661-170427144321 Oraj Poyraz [email protected]
2017/04/29 16:09 6 64 [email protected]
Doctus cum libro
Kitabiyla bilgin.
(Kendileri bir sey bilmeyip, hazir bilgiyi sunmaya calisanlar icin
kullanilir)
Latince Atasozleri
Resulullah sav buyurdular ki:
Su resimleri yapanlar var ya,
-bir rivayette:
Su resimlerin sahipleri var ya!
Kiyamet gunu azab olunacaklar.
Onlara: Su yaptiklarmizi diriltin denir.
Kutubu Sitte 2165
Koklesen Yanilmalar
Bir kisinin yanilmasi butun halkin yanilmasina yol acar, butun halkin
yanilmasi da sonradan teklerin yanilmasina. Boylece yanlislik elden ele
gelistikce gelisir, bicimden bicime girer; o kadar ki isin en uzagindaki
tanik, en yakinindakinden daha cok seyler bilir; olayi son ogrenen ilk
ogrenenden daha inancli olur. Bunda da sasilacak bir sey yok; cunku
insan bir seye inandi mi ona baskasini da inandirmayi bir borc sayar,
kolay inandirmak icin de anlattigina diledigi gibi ceki duzen vermekten,
bir seyler katmaktan cekinmez: Karsisindakinin karsi koyma gucunu
kirmak, onun kafasinin alabilecegini sandigi gibi konusmak ister.
Michel de Montaigne : Denemeler
Grup eposta komutlari ve adresleri :
Gruba mesaj gondermek icin : [email protected]
Gruba uye olmak icin : [email protected]
Gruptan ayrilmak icin : [email protected]
Grup kurucusuna yazmak icin : [email protected]
Grup Sayfamiz : http://groups.yahoo.com/group/Ozgur_Gundem/
Arzu ederseniz bloguma da goz atabilirsiniz :
http://orajpoyraz.blogspot.com/
BitCoin URL: 16496HKpgEEpx1d6t688HiXXdJP5jdA9xo
--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups
"Gugukluhayat" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email
to [email protected].
To post to this group, send email to [email protected].
Visit this group at https://groups.google.com/group/gugukluhayat.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
