------------------------------------------------------------------------
bayrak
Kuzey Irak nereye: Bağımsızlık mı, şehir devletleri mi?
İşte bölgedeki Kürtleri bu noktaya sürükleyen 5 zorluk <#mozTocId312187>
1- IŞİD tehdidi: Kürtler savunmada zayıf kaldı <#mozTocId191521>
2- Sığınmacı yükü: 5.5 milyon nüfusa karşı 1.8 milyon mülteci
<#mozTocId512224>
3- Ekonomik kriz: Düşen petrol fiyatları vurdu <#mozTocId67753>
Irak hükümeti, federal bütçe payını ödemiyor <#mozTocId200007>
Yeni Dubai diyorlardı <#mozTocId242682>
4- Siyasi kavga: Şehir devletleri öne çıkıyor <#mozTocId351056>
Daha sonra federal sistem <#mozTocId820540>
5- Dünya dengeler: Komplo teorileri doğru çıkmadı <#mozTocId816604>
Gazeteci Tolga Tanış, Kuzey Irak'taki gözlemlerini yazdı. Tanış'a göre
Irak Kürdistanı bir süre önce bağımsızlık konusunda ciddi tartışmalara
neden olurken, şimdi kendi içinde de bölünmüş /*"şehir devletleri"*/
olma yolunda ilerliyor.
Cuma,*08 Temmuz 2016 09:49*
Hürriyet gazetesi Washington Temsilcisi Tolga Tanış, Kuzey Irak
izlenimlerini aktardığı yazı dizisinin son gününde bölgenin bağımsızlığı
konusundaki tartışmalara değindi. Tanış, /*"3 yıl önce petrolün varili
110 dolarken, ortada bu haliyle IŞİD yokken, Mesud Barzani’nin
başkanlığı tartışmasızken ve uluslararası dengeler de uygunken, herkes
‘Bağımsız Kürdistan’dan bahsediyordu... Ama sonra öyle şeylere tanık
oldu ki bölge... Ortadoğu’nun kumları öyle kaygan ki... Bir zamanlar
herkesin olacak dediği proje, bugün can çekişiyor. Ve ‘Kürdistan’ adıyla
tek bir bağımsız devlet fikri bugünün koşullarında gittikçe zorlaşırken,
bölgenin Kürt şehirleri arasında çözülme yaşanıyor."*/ diyor.
Hürriyet Washington Temsilcisi Tolga Tanış'ın Kuzey Irak gezinden
aktardığı gazetenin bugünkü (*8 Temmuz 2016*) nüshasında yayımlanan
izlenimleri şöyle:
*3* yıl önce petrolün varili*110 dolar*ken, ortada bu haliyle*IŞİD*
yokken, Mesud Barzani’nin başkanlığı tartışmasızken ve uluslararası
dengeler de uygunken, herkes *‘Bağımsız Kürdistan’*dan bahsediyordu.
/*"Kaçınılmaz"*/ deniyordu. Hatta Barzani, gücünün zirvesinde*2012*’de
Washington’a indiğinde,*ABD* Başkanı Barack Obama’nın yüzüne de
söylemişti. Ama sonra öyle şeylere tanık oldu ki bölge...*Ortadoğu*’nun
kumları öyle kaygan ki... Bir zamanlar herkesin olacak dediği proje,
bugün can çekişiyor. Ve *‘Kürdistan’* adıyla tek bir bağımsız devlet
fikri bugünün koşullarında gittikçe zorlaşırken, bölgenin Kürt şehirleri
arasında çözülme yaşanıyor. *3* gün geçirdim Erbil’de. Peşmerge
komutanlarıyla, bölgenin önde gelen isimleriyle görüştüm. Kürdistan’ın
neden yıldızının söndüğünü anlamaya çalıştım.
İşte bölgedeki Kürtleri bu noktaya sürükleyen *5* zorluk
Erbil’e inince bir Avrupa başkentine gelmiş gibi hissediyorsunuz.
Bağdat’taki sıkı güvenlik kontrolleri, sorgulamaların ardından daha
normal bir hayat karşılıyor gelenleri. Geceleri kentin birçok bölümü
cıvıl cıvıl. Sinema salonları da Erbilli ailelerin gözde mekanlarından.
Ancak sokaklara yansımasa da kent*IŞİD*tehdidi altında.
1- IŞİD tehdidi: Kürtler savunmada zayıf kaldı
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin başkenti Erbil’e indiğinizde Bağdat’tan
sonra bir Avrupa kentine gelmiş gibi hissediyorsunuz aslında. Irak’ın
başkentinde o hayatı zorlaştıran kontrol noktaları, polis sorguları
bitiyor. Daha havalimanında normal bir hayat karşılıyor sizi. Nitekim
geceleri bile bazı sokaklar cıvıl cıvıl. Kentin yeni büyüyen
mahallelerinde nargilecilerde, kadınlar ve erkekler yarı yarıya.
Ancak sokağa yansıyan bir güvenlik tehdidi olmasa da, son *2*yıldır
şehirde yaşanan tek saldırı, geçen sene Amerikan Başkonsolosluğu’nun
önünde yaşanan olay olsa da,*IŞİD*tehdidi altında Erbil.*2014
Haziran*’da örgüt Musul’u aldıktan sonra kente*50*km kadar
yaklaştığından beri günlük hayatı etkilemeyen ama dengesini sarsan bir
durum yaşanıyor.
Bölgede görüştüğüm bir Peşmerge komutanı anlattı. /*"IŞİD vurduğunda
açıklarımız ortaya çıktı"*/dedi. Niye mi? Mahmur’u, Şengal’i
savunamadılar çünkü. Bırakıp gittiler. Erbil’e *1*.*5*saat uzaktaki
Başika’da ön cephede bile yanlarında bir Türk tankı durmasının sebebi
belki de budur.*IŞİD*gelirse geri çekilmeye kalkmasınlar diye. Ama örgüt
saldırdığında şunlar ortaya çıktı: Peşmerge birimleri arasında
koordinasyon yoktu.*84*yaşında bile halen liderlik edenlerin bulunduğu
komuta kademesi zayıftı, birlikleri yönlendirmeyi, ortak hareket etmeyi
başaramadılar. Peşmergenin disiplini yoktu. En önemlisi, birçok
Peşmerge,*IŞİD*’le savaş için yeterince eğitimli değildi.
Belki bugün *‘bağımsız Kürdistan’*fikrinin bu aşamada zemin
kaybetmesinde en etkili unsur değil*IŞİD*tehdidi. Ancak*IŞİD*’in
ilerleyişinin başladığı*2014*’ten beri yaşanan gelişmelerin zamanlama
açısından diğer zorlukları tetiklediğine şüphe yok.
Zira güvenlik riski her şeyi değiştiriyor. Yatırım riskleri artıyor.
Güvenlik harcamaları yükseliyor. Ve yeni bir idare şekli doğuyor.
Halbulki tam tersi söylenmişti.*IŞİD*Musul’u alınca Bağdat’ı yük olarak
gören Erbil’in kendi başının çaresine bakmak isteyeceği konuşuluyordu.
Ama ne oldu?*IŞİD*, bağımsızlık isteyen Erbil’in bırakın bölgeyi,
kendini bile savunmada yetersiz kaldığını gösterdi. Zayıflığını ortaya
çıkardı.
2- Sığınmacı yükü: 5.5 milyon nüfusa karşı 1.8 milyon mülteci
Otele girdim. Odama çıkacağım. Asansörde İngilizce bir yazı:
/*"Elektrikler kesilirse endişelenmeyin. 30 saniye içinde sistemimiz
devreye girecektir."*/Sonra girdiğim başka*bin*alarda da hep aynısına
rastladım. Bir yetkili nedenini anlattı. /*"Mülteciler nedeniyle
altyapımız çöktü. Artık bazı yerlere 12 saat elektrik verebiliyoruz."*/
Bu da dolaylı bir*IŞİD*etkisi. Ve bölgenin önündeki en büyük engellerden
biri.
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin toplam nüfusu yaklaşık *5*.*5 milyon*.
Ancak bu nüfusa ek olarak şimdi bölgede hem Suriye iç savaşı hem
de*IŞİD*yüzünden *1*.*8 milyon*ilave insan yaşıyor. Mülteci dedim ama bu
kişilerin sadece*250 bin*i mülteci tanımına uyan, Suriye’den gelenler.
Geri kalanlar, Irak’ın içinde yaşarken*IŞİD*’den kaçıp Kürt bölgesine
sığınanlar. İki türlü bir sorun bu yönetim için. Birincisi, yerel nüfus
düşünüldüğünde çok büyük bir göç dalgası. Çünkü*27*kamp var bölgede bu
kişiler için. Ancak bu insanların sadece*yüzde 40*’ı kamplarda yaşıyor.
Diğerleri şehirlerde. Elektrikten barınmaya doğan altyapı ihtiyacı
muazzam. İkincisi de, çoğu mülteci sayılmadığından Birleşmiş Milletler
ve uluslararası yardım kuruluşları mevzuat gereği Erbil’e bu kişiler
için destek olamıyor. /*"Sorumlu Bağdat Hükümeti"*/diyorlar. Ama onlar
da yönetimle yaşanan sorunlar nedeniyle yardım etmiyor.
/*"Her mültecinin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne yılda 1000 dolar
maliyeti var"*/dedi bir yetkili. Ve bu mültecilerin çocukları için
de*500*okula ihtiyaç olduğunu anlattı. Zira bu çocukların ne kadarı
okula gidiyor biliyor musunuz? Sadece yarısı. Kayıp kuşak
sadeceTürkiye’de değil bu bölgede de oluşuyor. Ve bu durum geleceklerini
de etkiliyor.
3- Ekonomik kriz: Düşen petrol fiyatları vurdu
Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakan Yardımcısı KubadTalabani’nin
ifadesiyle /*"Kürdistan’ın varlığını tehdit eden en önemli
sorun."*/Hikâyenin geçmişi*2011*’e uzanıyor. Petrolün varil
fiyatının*110 dolar*ı aştığı döneme. O zaman stratejik bir karar verdi
Erbil. Ve merkezi Bağdat Hükümeti’yle ihtilaf yaşama pahasına kendi
bölgesinden çıkardığı petrolü Türkiye üzerinden kendi satmaya karar
verdi. İş Ankara ve Bağdat’ın arasında da bir krize neden oldu. Ama
yüksek petrol fiyatlarının etkisiyle, Erbil Bağdat’ın bütçeden
yollayacağı payı gözden çıkarıp bu işi yapmaya devam etti.
Irak hükümeti, federal bütçe payını ödemiyor
Nitekim bir Kürdistan yetkilisi, ayda yaklaşık *1 milyar dolar*a denk
gelecek şekilde federal bütçeden*yüzde 17*pay almaları
gerekirken*Haziran 2015*’ten beri Bağdat’tan finansal destek gelmediğini
söyledi. Hayır pişman değiller. Kürdistan’ın bağımsızlığına giden yoldu
bu ticaret, Kürt siyasetçiler için. Ve bu yılın*ocak*ayında petrolün
varil fiyatının*26 dolar*a kadar düşmesi, hemen hemen tek gelir kalemi
petrol satışı olan Erbil’i bu hedefinden uzaklaştırsa da, bunun
değişeceğini düşünüyorlar.
Yeni Dubai diyorlardı
Yaptıkları ticaretin neden olduğu politik risk, ellerindeki petrolü
piyasanın*10 dolar*altında satmak zorunda bıraksa da... Washington bu
satışa karşı çıksa da... Petrolü taşıdıkları Türkiye, sattıkları İsrail
üzerinden bunu başaracaklarına inanıyorlar. Hatta konuştuğum bir yetkili
o kadar emindi ki kendinden... /*"Gördünüz mü"*/dedi, /*"Petrol 48
dolara çıktı. Daha da çıkacak inşallah"*/. Haklı mı bilmiyorum. Çünkü
birçok uzman öyle düşünmüyor. Ama gözü petrol fiyatında olan Kürt
politikacılar, bugün yatırımların durduğu, inşaatların yarıda
bırakıldığı, yatırımcı radarından çıkmış bir bölgeyle başbaşalar. /*"3
yıl önce Erbil için yeni Dubai diyorlardı. Bugün yatırımcı kentten
kaçıyor"*/dedi bir yetkili. Peki sonuç? Politik risklerin önlenmesi için
*1*.*5 milyon*kişininmemur maaşına bağlandığı bölgede kimse maaşını
düzenli alamıyor.*IŞİD*riski nedeniyle peşmergenin durumu istisna kabul
edilmiş ve onlara her ay maaşlarının dörtte üçü veriliyor. Ayrıca ilk
ödeme onlara yapılıyor. Ama diğer herkes her ay maaşının ancak yarısını
alabiliyor. Memurların biriken alacağı *5*ayı bulmuş. Ve tabii
memurların yaşadığı finansal sorunlar, sonra tüm ülke ekonomisini
vuruyor. İnşaatların hemen hepsi durmuş. Şehir merkezi terk edilmiş
şantiyelerle dolu. Planlama Bakanlığı’ndan aldığım bilgiye göre onlar da
*4 bin*projeyi ödenek yetersizliğinden dondurmuş. Ve bunların*500*’i
okul inşaatı. Yani sadece bugünü değil yarınlarını da yitirmek üzereler.
Talabani o*yüzde*n ekonomik krizi /*"Kürdistan’ın varoluş
sorunu"*/olarak tanımlıyor.
4- Siyasi kavga: Şehir devletleri öne çıkıyor
Bir yandan*IŞİD*’in ortaya çıkardığı sorunlar bir yandan petrol
fiyatlarının da etkisiyle bölgenin yaşadığı ekonomik kriz... Kürt
bölgesinin siyaseti de allak bullak olmuş tabii. Ve halk o kadar bıkkın
ki... Konuştuğum insanlara soruyorum. /*"Siz hangi partiyi
destekliyorsunuz"*/diyorum. Hiçbirisi bir parti ismi söylemek istemiyor.
Herkese kızgınlar. Bugün bölgede üç etkin siyasi parti var: Mesud
Barzani’nin Kürdistan Demokrat Partisi *(KDP*), Irak eski Cumhurbaşkanı
Celal Talabani’nin Kürdistan Yurtseverler Birliği *(KYB*) ve
Talabani’den kopan Noşirvan Mustafa’nın dokuz yıl önce kurduğu Goran
(Değişim) Hareketi. İki de İslamcı parti var. Kürdistan İslami Birliği
(Yekgirtu) ve Kürdistan İslami Cemaati (Komal İslami). Ancak onlar daha
geride.Kriz geçen yılın*ağustos*unda patladı. Barzani’nin
normalde*2013*’te sona eren başkanlığı iki yıl uzatılmıştı. Ve
görevi*Ağustos 2015*’te bırakması gerekiyordu. Ancak yaşanan
zorlukları,*IŞİD*tehdidi ve ekonomik krizi gerekçe gösteren Barzani
bırakmadı. Müzakereler başladı. Hiçbir yere varılmadı. Sonra iş Goran’ın
şiddeti teşvik ettiği iddiasıyla Erbil’den atılmasına kadar vardı.
Kabinede dört üyeleri vardı. Biri Peşmerge Bakanlığı. Uzaklaştırıldılar.
Parlamento başkanlığı onlardaydı. Başkana /*"Erbil’e
giremezsin"*/dediler. Goran da bunun üzerine Erbil’in*200*km
güneydoğusundaki, Talabani’nin etkin olduğu Süleymaniye’ye sığındı. Ve
halen başkanlık koltuğunda oturan Barzani’ye karşı*KYB*’yle
anlaştı.*Mayıs*sonu Celal Talabani ve Noşirvan Mustafa bir masaya
oturdular. Gazetecilerin önünde bir anlaşma imzalayıp güç gösterisinde
bulundular.
Daha sonra federal sistem
Peki ne istiyorlar? Nasıl çözülecek bu kriz? İşin uluslararası dengeler
boyutu da var. Türkiye’nin desteklediği Barzani ve İran’a yakın Talabani
arasında başka alanlarda mücadeleler de var. Ancak bir Kürt uzmanın
yorumuyla, iş çözülmeye ve şehir devletler kurulmasına doğru gidiyor.
Nasıl? Barzani, Erbil ve Dohuk bölgesini kontrol edecek. Talabani
Süleymaniye’yi. Bu arada Kerkük benzer bir otonomi kazanacak. Sonra bu
bölgeler kendi aralarında federal bir sistemde anlaşacak. Şimdilik
Irak’a bağlı, otonomi içinde otonomi. Sonrasında, Irak merkezi
hükümetiyle de yürütülecek müzakerelerde artık ne olacaksa... Ortaçağ
derebeylikleri gibi küçük devletler, devletçikler.Çünkü öyle bir ayrışma
oluşmuş ki... Süleymaniye’de insanlar Barzani’den nefret ediyorlar.
Erbil’de Talabani’den. Ve her iki taraf da, Kürdistan’ı kuşatan
yolsuzluk düzeninden birbirini sorumlu tutuyor.Bölünme dışında mevcut
sistemde bir çıkış yolu yok birçoklarına göre. /*"Talabani ne istiyor?
Seçime gidilse Mesud Barzani’nin oğlu Masrur (47) seçilir. O da
birleştirici değil ayrıştırıcı olur. Daha mı iyi olur"*/dedi konuştuğum
bir*KDP*’li. Mesud Barzani’nin devam etmesini istiyordu. Ama bunun
/*"birleşik Kürdistan"*/için bir çözüm olmadığını kendisi de kabul ediyordu.
5- Dünya dengeler: Komplo teorileri doğru çıkmadı
Ve en son, işin Türkiye’de de komplo teorilerine malzeme olan boyutu.
Uluslararası dengeler. Ne denirdi? İşte, /*"Amerikalılar bölgede
bağımsız Kürdistan kuracaklar, Türkiye’yi de buna razı etmeye
çalışıyorlar"*/... Halbuki tam tersine, bugün bölgede *‘bağımsız bir
Kürdistan’*ın önündeki en büyük engellerden biri Washington’ın itirazı.
Bunun çeşitli sebepleri var.*IŞİD*’le mücadelenin aksamaması...*IŞİD*’le
savaşı yürüten Bağdat hükümetinin karşı çıkacağı bir işe izin
verilmemesi... Suriye içsavaşının yarattığı riskler... Ancak kısaca,
istemiyorlar. Bundan *5*yıl sonra ne olur, öngörmek zor. Çünkü
bağımsızlık çok güçlü bir duygu ve Kürtlerin bundan vazgeçmeleri mümkün
değil. Ama bugün için Amerikalılar bağımsız bir Kürdistan fikrine karşı.
Türkiye ve İran ekseninde bölgedeki güçlerin de buna sıcak
bakmayacaklarını düşünecek olursanız, her şeyin üzerine uluslararası
politika da *‘Kürdistan’*hayalini zorlaştırıyor. O yüzdenKürtler, diğer
sorunların yanında bunun da üstesinden gelecek bir çıkış arıyor.
http://haber.sol.org.tr/dunya/kuzey-irak-nereye-bagimsizlik-mi-sehir-devletleri-mi-161417
------------------------------------------------------------------------
a45UyF587661-160708111154 Oraj Poyraz At Openmail [email protected]
2016/07/08 12:00 4 58 [email protected]
Beni seven herkese sonsuz tesekkurler.
Ugur DUNDAR
Gogusleri tomurcuk gibi kabarmis yasit kizlar,
Nebe 33.
Cennette cinsel yasama iliskin mustulu haberlerden.
Dumlupinar Sehitleri
Denizalti Dumlupinar kazasi
Yayildi aleme duyuldu sesi
Canakkale sehitlerin turbesi
Geldi denizalti surada kaldi
Vay anam anam derdime yanam
Catal yurek gerek buna dayana derde dayana
Memleket ugrunda can veren hasta
Vatan sagol demis en son nefeste
Seksen bir kahraman ayni kafeste
Bir yolu cikmadik derede kaldi
Vay anam anam derdime yanam
Catal yurek gerek buna dayana derde dayana
Butun gazeteler hep yazar oldu
Isimler dillerde hep gezer oldu
Her Turk un kalbinde bir mezar oldu
Sanmayin sehitler orada kaldi
Vay anam anam derdime yanam
Catal yurek gerek buna dayana derde dayana
Bu vatan ugruna canini veren
Karismis sulara olmamis goren
Aman deyip Allah ina yalvaran
Ihtiyar babalar nerede kaldi
Vay anam anam derdime yanam
Catal yurek gerek buna dayana derde dayana
Vatan aglar millet aglar yil aglar
Deniz aglar yolcu aglar yol aglar
Veysel aglar sohbet aglar dil aglar
Tarihte bir buyuk yara da kaldi
Vay anam anam derdime yanam
Catal yurek gerek buna dayana derde dayana
A$ik Veysel
Grup eposta komutlari ve adresleri :
Gruba mesaj gondermek icin : [email protected]
Gruba uye olmak icin : [email protected]
Gruptan ayrilmak icin : [email protected]
Grup kurucusuna yazmak icin : [email protected]
Grup Sayfamiz : http://groups.yahoo.com/group/Ozgur_Gundem/
Arzu ederseniz bloguma da goz atabilirsiniz :
http://orajpoyraz.blogspot.com/
--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups
"Gugukluhayat" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email
to [email protected].
To post to this group, send email to [email protected].
Visit this group at https://groups.google.com/group/gugukluhayat.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
